|
B.Ü.
Üniversite Yaşamı Etik Kurulu (ÜYEK)
|
Yard. Doç. Dr. Ayfer Hortaçsu (Başkan)
Prof. Dr. Mustafa Aktar
Prof. Dr. Eşref Eşkinat
Prof. Dr. Fatma Gök
Prof. Dr. Cevza Sevgen
Prof. Dr. Zeynep Yasemin Kahya (Genel Sekreter Vekili)
Yard. Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu
Yard. Doç. Dr. Gül Sosay
Yard. Doç. Dr. Karanfil Soyhun
Kulüplerarası Kurul Başkanı (davet üzerine)
"Üniversite yaşamı" akademik ve idari konulardan
insan ilişkilerine uzanan geniş bir alanı kapsar. Üniversite
yaşamını öğrencilerin, öğretim elemanlarının,
akademik yöneticilerin ve idari personelin birbirleriyle etkileşim
içinde bulundukları bir sistem olarak tanımlayabiliriz.
Bu etkileşimin yasalar ve yönetmeliklerle belirlenen kuralların
yanı sıra "etik" kavramı çerçevesinde
değerlendirilmesi gereken yönleri vardır.
Kurulumuz bu bağlamda altı ana konu belirleyerek
bu konular üzerine odaklanmış ve her biri ile ilgili
normlar saptayarak bir ilkeler dizisi oluşturmuştur. Kurulumuza
yapılacak başvurular gereken duyarlılıkla aşağıda
sıralanan başlıklar altında ele alınır:
a) Profesyonel etik
b) Yönetişim etiği
c) Araştırma etiği
d) Öğretim etiği
e) Ayrımcılık ve tacize ilşkin etik ilkeler
f) Sosyal yaşam etiği
Her bir konu için ilkeler ve ayrıntılı bilgi
ekteki listede verilmektedir.
ÜNİVERSİTE YAŞAMI ETİK KURULUNUN İLGİ
ALANINA GİREN KONULAR
A. PROFESYONEL ETİK
1. Bir meslektaşlar topluluğu olan üniversitede,
yasa ve yönetmeliklerin zorlayıcı hükümleri
dışında, öğretim elemanları arasında
kıdem ve unvan ayrımcılığı yapılmaz.
2. Gerek üniversiteye eleman alımında, gerekse
yükseltme ve atamalarda hiçbir koşulda profesyonel standartların
dışına çıkılmaz.
3. Üniversitenin olanakları ve prestiji kişisel
çıkarlar için kullanılmaz.
4. Üniversite ile çıkar çatışması
olmamasına özen gösterilir.
5. Profesyonel ortamı ve bölüm / birim içi
barışı karşılıklı saygı
ve nezaket içinde korumak
tüm elemanların sorumluluğudur.
6. Bölüm / birim toplantılarına ve ortak
etkinliklere katılım esastır.
7. Gerek saydamlık gerekse gizlilik gerektiren konularda
bu koşulların sağlanmasına özen gösterilir.
8. Ders dağılımı eşitlik ve hakkaniyet
ilkelerine bağlı kalınarak yapılır.
9.Görev ve sorumluluklar dayanışma içinde
paylaşılır.
B. YÖNETİŞİM ETİĞİ
1. Üniversite, eşitlerin ortak çabasıyla
oluşan ve yürütülen bir meslektaşlar topluluğudur.
2. Üniversitede "yönetim" değil, birlikte
çaba gösterme anlayışı içinde "yönetişim"
geçerlidir.
3. Akademik konularda öğretim elemanlarına öncelik
tanımayan, yetersiz yönetişim sistemleri akademik özgürlüğü
olanaksız kılar. Öğretim elemanlarının
ceza korkusu olmaksızın kurumla ilgili yönetişim
konularında görüş belirtebilmeleri akademik özgürlüğün
korunabilmesi için esastır.
4. Akademik özgürlük, öğretim elemanlarının
- Araştırmada ve sınıftaki akademik konularda,
- Üyesi oldukları kurum ve o kurumun akademik politikaları
hakkında,
- Sorgulanmadan kabul gören gelenekselleşmiş değerlere
ters düştüğü durumlar da dahil olmak üzere,
kamu yararına ilişkin konularda
görüş belirtmesini kapsar.
5. İyi yönetişim aşağıdaki hususları
içerir:
- Öğretim elemanları, sağlıklı bir
yönetişim sisteminin onlara verdiği yetkiyle, kurullara/karar
süreçlerine katılma, ve özgürce görüş
belirtme hak ve sorumluluğunu taşırlar.
- İdari görev üstlenen öğretim elemanları
başkanlığını yürüttükleri
kurulların kararlarını uygular ve o birimin görüşlerini
ilgili üst kurullara yansıtırlar.
- Kurul ve komisyon toplantılarında "parlementer toplantı usulleri"nin
uygulanmasına özen gösterilir . (bkz.
Parlementer Yöntem)
C. ARAŞTIRMA ETİĞİ
1. Araştırma yaparken profesyonel
standartlar titizlikle uygulanır.
2. Yayınlarda sadece o çalışmaya gerçekten
katkıda bulunan meslektaşların adı yazılır.
3. Araştırmalarda kullanılan veriler ve elde
edilen sonuçlar çarpıtılmaz.
4. Başkasına ait fikir, yöntem ve sözcükler
kaynak göstermeden kullanılmaz; bu gibi durumların
tümü bilimsel aşırma (plagiarism) kapsamına
girer.
D. ÖĞRETİM ETİĞİ
1. Ders çizelgesi (syllabus) öğrencilere
dönem başında verilir ve bu programa
uymaya özen gösterilir. Ders çizelgesinde belirtilen
değerlendirme ölçütleri sonradan, öğrenciye
danışılmaksızın değiştirilmez.
2. Öğrencinin performansı ve notu ile ilgili bilgiler
süresi içinde ve geçerli bir neden olmadığı
sürece sadece kendisine bildirilir. Değerlendirme ölçütleri
dönem başında belirlenir, ve buna uygun olarak verilen
notların gerekçeleri açık bir şekilde
öğrenciye açıklanır. Değerlendirmede
hiçbir ayrım, kayırma yapılmaz. Öğretim
elemanının yakınlarına ve akrabalarına
ders vermesinin zorunlu olabileceği durumlarda, bölüm başkanına
ve diğer ilgili kişilere haber verilip gerekli önlemler
alınır.
3. Dersler tanımlarına ve bölüm/birim beklentilerine
uygun şekilde verilir..
4. Ders kitapları özenle, öğrencilerin ekonomik
durumları de
göz önüne alınarak seçilir. Kütüphanedeki
"Reserve"de kopyaları bulundurulur.
5. Dersler duyurulan saatlerde ve dersliklerde yapılır.
Ders verme görevi
araştırma görevlilerine bırakılmaz.
6. Öğretim elemanı verdiği dersin sınavında
hazır bulunur.
7. Öğretim elemanı açıkladığı
ofis saatlerine sadık kalır ve bu saatleri tümüyle
öğrencilerine
ayırır.
8. Öğretim elemanı danışmanlık
görevini önemser. Bu görev sadece akademik konuları
değil, öğrenciye ait diğer konuları da kapsar.
Gerektiğinde öğrenci danışman tarafından
BÜREM'e yönlendirilir.
9. Tavsiye (referans) mektupları abartısız
ve özenle hazırlanır.
10. Öğrencilerin öğretim elemanı değerlendirme
sürecine katılımları desteklenir.
E. AYRIMCILIK VE TACİZE İLİŞKİN ETİK
İLKELER
1. Öğretim elemanları, öğrenciler
ve personel ırk, dil, din ve cinsiyet ayrımı yapmazlar.
Farklılıklara hoşgörü ile yaklaşılır.
2. Yönetici konumunda olanlar kurumda çalışan
bireylere yönelik özlük haklarını kısıtlayıcı,
kariyerlerine zarar verici mesleki tacizde bulunmazlar.
3. Cinsel taciz yasaların belirlediği dar çerçevede değil, etik
boyutu içinde değerlendirilir. Cinsel taciz ve buna bağlı olarak güç ve
nüfuz kullanımı durumunda taciz gören öğretim elemanı, öğrenci ve personelin
başvuruları ciddiyet ve gizlilik ilkeleri çerçevesinde ele alınır. (bkz.
Tacizden Koruma ve Korunma
Kılavuzu)
F. SOSYAL YAŞAM ETİĞİ
1. Öğretim elemanları, akademik
yöneticiler, öğrenciler ve çalışanlar
arasındaki ilişkiler karşılıklı
saygı ve nezaket kuralları çerçevesinde yürütülür.
2. Tüm taraflar görevlerinin gerektirdiği hak ve
sorumlulukların bilinci içinde davranırlar.
3. Nüfuz ve güç kullanımı gibi baskı
yöntemleri kullanılmaz.
4. Meslektaşlar, öğrenciler ve çalışanlar
hiçbir çıkar doğrultusunda yönlendirilmez.
5. Kurumun tüm üyeleri uygunsuz olarak nitelendirilebilecek
davranışlardan (sarhoş oluncaya kadar içki içmek
gibi) kaçınır.
|